Tregjet aziatike kanë shënuar rënie të ndjeshme, ndërsa investitorët reagojnë ndaj zhvillimeve në sektorin energjetik dhe rritjes së tensioneve gjeopolitike në Lindjen e Mesme.

Indeksi japonez Nikkei 225 është vënë nën presion, ndërsa edhe tregjet e tjera kryesore në rajon, si Kospi në Seul, Hang Seng në Hong Kong dhe Shanghai Composite, kanë ndjekur të njëjtin trend negativ. Pasiguria është shtuar edhe nga vendimi i Bankës së Japonisë për të mbajtur normat e interesit të pandryshuara.

Në të njëjtën kohë, çmimet e naftës kanë shënuar rritje të fortë. Nafta Brent është ngjitur në rreth 111 dollarë për fuçi, ndërsa ajo amerikane WTI ka kapërcyer nivelin e 99 dollarëve. Rritja po nxitet nga shqetësimet për furnizimin global, pas sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike në Lindjen e Mesme.

Konflikti në rajon është përshkallëzuar me sulme ndaj impianteve të gazit. Katari ka raportuar dëme në objektet e gazit natyror të lëngshëm pas sulmeve me raketa nga Irani, ndërsa më herët Teherani kishte paralajmëruar hakmarrje për goditjen e fushës së gazit në Parsin Jugor, një burim kyç për energjinë e vendit.

Ndërkohë, Emiratet e Bashkuara Arabe kanë mbyllur përkohësisht disa impiante gazi pas kërcënimeve me raketa. Ekspertët paralajmërojnë se dëmtimet në objekte strategjike, përfshirë ato në Ras Laffan, mund të shkaktojnë mungesë të qëndrueshme të gazit në tregjet ndërkombëtare.

Ngushtica e Hormuzit mbetet një pikë kritike për furnizimin global me energji, pasi përmes saj kalon një pjesë e madhe e naftës dhe gazit që konsumohet në botë.

Azia konsiderohet rajoni më i ekspozuar ndaj kësaj krize, duke qenë se konsumon mbi 80 për qind të energjisë që kalon përmes kësaj ngushtice. Si reagim, disa shtete kanë nisur masa emergjente: Japonia ka përdorur rezervat strategjike të naftës, Koreja e Jugut ka vendosur kufizime për çmimet e karburantit dhe po orienton prodhimin drejt burimeve alternative si qymyri dhe energjia bërthamore, ndërsa vende të tjera po kërkojnë burime të reja furnizimi.

Ka hyrë sot në fuqi vendimi I qeverisë italiane për heqjen e përkohshme të akcizës së karburantit për 20 ditë, duke bërë që një litër të kushtojë 25 cent më pak.

Shkurtimet do të kushtojnë 417.4 milionë euro në vitin 2026 dhe 6.1 milionë euro në vitin 2028, sipas dekretit. Masat e tjera të parashikuara, kredia tatimore për transportin rrugor dhe ajo për peshkimin, kanë një vlerë prej përkatësisht 100 milionë euro dhe 10 milionë euro. Pjesa më e madhe e financimit sigurohet nga shkurtimet për ministritë.

Kryeministrja Giorgia Meloni njoftoi tre masat. E para është një ulje prej 25 cent për litër e çmimeve të karburantit, që thuhet se do të jetë në fuqi për 20 ditë (në varësi të zhvillimeve në Lindjen e Mesme). E dyta është një kredi tatimore prej 10 milionë euro për shoferët e kamionëve, që synon të mbulojë kostot e blerjes së karburantit duke filluar nga marsi, prilli dhe maji 2026, me një normë prej 20%.

Kredia tatimore është gjithashtu në dispozicion për peshkatarët. “Qeveria po ofron mbështetje konkrete për sektorin italian të peshkimit me një kredi tatimore prej 20% për blerjet e karburantit”, tha Meloni.

E treta është masa kundër spekulimeve. Qeveria ka emëruar një “Menaxher Çmimesh”, i cili do të menaxhojë “një regjim të veçantë për të monitoruar shtrembërimet përgjatë zinxhirit të furnizimit me karburant. Në praktikë, nëse monitorimi zbulon “një rritje anormale dhe të papritur të çmimeve”, ai do të duhet të njoftojë Guardia di Finanza për shpërndarësit dhe kompanitë e naftës që do të monitorohen.

Guardia di Finanza do t’ia përcjellë më pas gjetjet Autoritetit Italian të Monitorimit të Çmimeve dhe Autoritetit Antitrust “për fillimin e mundshëm të procedurave të sanksionimit”. Në rastet më serioze, ajo më në fund do t’ua përcjellë dokumentet autoriteteve gjyqësore.

Administrata e presidentit amerikan, Donald Trump, ka vendosur një masë të re që detyron qytetarët e disa vendeve të depozitojnë deri në 15 mijë dollarë garanci për të marrë vizë hyrjeje në Shtetet e Bashkuara.Sipas një zyrtari të Departamentit të Shtetit, programi ekzistues është zgjeruar me 12 vende të tjera, duke e çuar në 50 numrin total të shteteve të përfshira. Ky program prek kryesisht vende në zhvillim, shumë prej tyre në Afrikë.

Masa do të hyjë në fuqi më 2 prill dhe zbatohet për vizat e tipit B1 dhe B2, të cilat përdoren për udhëtime biznesi dhe turizmi. Qëllimi i saj është të pengojë rastet kur vizitorët qëndrojnë në SHBA më gjatë se sa u lejohet nga viza.Garancia prej 15 mijë dollarësh do t’u kthehet aplikantëve nëse ata respektojnë kushtet e vizës dhe kthehen në vendin e tyre, ose nëse nuk udhëtojnë fare.

12 vendet e reja të përfshira në këtë program janë: Kamboxhia, Etiopia, Gjeorgjia, Grenada, Lesoto, Mauritius, Mongolia, Mozambiku, Nikaragua, Papua Guinea e Re, Seychelles dhe Tunizia.

Që nga marrja e detyrës, administrata Trump ka ndjekur politika më të ashpra ndaj emigracionit, duke përfshirë deportime më të shpeshta, anulime vizash dhe kontroll më të rreptë të aplikantëve.

Ndërkohë, organizatat për të drejtat e njeriut kanë kritikuar këto masa, duke i cilësuar si kufizuese për liritë individuale, ndërsa autoritetet amerikane i mbrojnë ato si të nevojshme për forcimin e sigurisë kombëtare.

Sipas Departamentit të Shtetit, programi i garancive ka dhënë rezultate duke ulur numrin e personave që shkelin afatet e qëndrimit me vizë në SHBA.