Një vendim pa përgjigje: Rasti Balluku dhe kriza e kufijve kushtetues

Mosarritja e kuorumit prej pesë votash në favor të kërkesës së Kryeministrit Edi Rama bëri që Gjykata Kushtetuese të mos shpallë antikushtetues vendimin e GJKKO-së për pezullimin nga detyra të zv/kryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku. Me rezultatin 4 me 4, kërkesa u rrëzua, jo për shkak të mungesës së argumenteve, por për shkak të mungesës së shumicës kushtetuese.

Kushtetuesja vendosi gjithashtu të heqë masën e përkohshme të pezullimit të vendimit, të marrë më 12 dhjetor 2025, duke rikthyer në fuqi pezullimin nga detyra të Ballukut. Ky akt nuk krijoi një realitet të ri juridik, por la në fuqi vendimin e gjykatës së posaçme, pa e legjitimuar apo rrëzuar atë.

Ajo që e bën këtë rast të jashtëzakonshëm është ndarja e thellë mes vetë gjyqtarëve kushtetues. Katër prej tyre – Marjana Selimi, Sonila Bejtja, Fiona Papajorgji dhe Sandër Beci – votuan në favor të kërkesës së kryeministrit, duke mbajtur qëndrimin se SPAK duhej të kërkonte autorizim nga Kuvendi për masën e pezullimit, njësoj si në rastin e deputetëve.

Nga ana tjetër, katër gjyqtarë të tjerë – Marsida Xhaferllari, Asim Vokshi, Ilir Toska dhe Gent Ibrahimi – e rrëzuan këtë interpretim, duke argumentuar se për një masë ndaluese si pezullimi nga funksioni publik nuk nevojitet leje nga Kuvendi, sidomos pas ndryshimeve kushtetuese të vitit 2012, të cilat kufizuan ndjeshëm imunitetin.

Ky barazim votash nuk prodhoi drejtësi, por pasiguri. Ai nuk vendosi nëse GJKKO kishte apo jo kompetencë kushtetuese për të pezulluar një anëtar të qeverisë. Thjesht e la çështjen pezull, duke krijuar një precedent të rrezikshëm: sot çdo ministër mund të largohet nga detyra përmes një mase paraprake, pa u provuar fajësia dhe pa një qartësi kushtetuese.

Fakti që vendimi nuk u shpall antikushtetues do të thotë se SPAK mund të vazhdojë të kërkojë pezullimin e anëtarëve të kabinetit. Por pa një vijë të qartë kushtetuese, ky pushtet mbetet i debatueshëm dhe potencialisht destabilizues për ekzekutivin.

Ndërkohë, rasti nuk mbyllet këtu. Kushtetuesja pritet të përballet sërish me të njëjtën pyetje, por këtë herë jo nga Kryeministri, Kuvendi apo Presidenti, por nga vetë Belinda Balluku, e cila ka të drejtë ligjore të ankohet individualisht.

Apeli do të shqyrtojë pjesën e vendimit që lidhet me pezullimin, të cilën e kishte lënë pezull deri në shprehjen e Kushtetueses. Më pas, çështja do të ndjekë rrugën normale drejt Gjykatës së Lartë dhe sërish në Kushtetuese.

Pyetja mbetet e hapur: a ndërhyri GJKKO në kompetencat e ekzekutivit kur pezulloi një ministre në detyrë?

Deri sa të ketë një përgjigje përfundimtare, Shqipëria do të vazhdojë të jetojë me një precedent pa zgjidhje dhe me një drejtësi pa kufij të qartë.