Ndërron jetë gazetari i njohur Artur Zheji.
64-vjeçari ishte duke drekuar ne Sarande me bashkëshorten dhe djalin në një restorant në rrugën “Butrinti”, ku dyshohet se ka pësuar arrest kardiak. Zheji u transportua me autoambulancë drejt urgjencës së spitalit “Petro Nako” të Sarandës, por kishte ndërruar jetë.

Një automjet ka humbur kontrollin në zonën e Malit të Tomorrit dhe ka përfunduar mbi një tendë kampingu. Fatmirësisht, pavarësisht situatës së rrezikshme, asnjë nga pushuesit që ndodheshin aty nuk ka mbetur i plagosur.

Policia ndodhet në vendngjarje dhe po heton rrethanat e aksidentit, ndërsa dyshohet se shkak është bërë terreni i vështirë malor.

Samir Mane, i cili u largua nga Shqipëria si refugjat në fillim të viteve ‘90, është shpallur nga Forbes 2025 si miliarderi i parë dhe i vetëm i vendit, me një pasuri të vlerësuar në 1.4 miliardë dollarë.

Mane, i lindur në Korçë në vitin 1967, nisi biznesin e tij të parë duke sjellë elektronikë nga Austria drejt Shqipërisë, për t’u bërë më pas themeluesi i konglomeratit BALFIN Group, që sot operon në 10 shtete me interesa në tregti, pasuri të patundshme, banka dhe turizëm.

Ndër projektet më të mëdha të tij janë qendrat tregtare Tirana East Gate dhe Skopje East Gate, kompleksi rezidencial luksoz Rolling Hills dhe resorti turistik Green Coast në Rivierën shqiptare. Vetëm gjatë vitit 2024, BALFIN regjistroi mbi 880 milionë dollarë të ardhura dhe 120 milionë dollarë fitim neto.

Pavarësisht kritikave dhe përmendjeve të tij në hetime politike, Mane nuk është akuzuar për ndonjë shkelje ligjore, duke theksuar se pasurinë e ka ngritur në mënyrë të pavarur dhe larg privatizimeve të tranzicionit. Ai planifikon të zgjerohet më tej në Evropën Lindore, ndërkohë që investimet e tij në turizëm pritet të shndërrojnë bregdetin shqiptar në një destinacion ndërkombëtar luksoz.

Si ky refugjat u bë miliarderi i parë i Shqipërisë

Andrejs Zavadskis për Forbes

Samir Mane iku nga regjimi komunist i Shqipërisë në fillim të viteve 1990 dhe u vendos në Austri ku bëri pasurinë e tij të parë. Tani, i kthyer në Shqipëri, ai mbikëqyr një perandori pasurish të patundshme dhe tregtie me pakicë që shtrihet në Ballkanin perëndimor dhe më tej.
Në një ditë me diell tetori në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, Samir Mane rrezaton ndërsa ecën nëpër Tirana East Gate Mall, një tempull prej 1.2 milionë këmbësh katrore i kapitalizmit me marka ndërkombëtare që variojnë nga Adidas dhe Swarovski te Burger King dhe KFC. Qendra tregtare më e madhe në Shqipëri, ajo është e padallueshme nga komplekset e mëdha tregtare prej xhami e çeliku në çdo qytet të madh evropian—dhe ky është qëllimi.
“Kjo është pasuria jonë kryesore. Është 100% e dhënë me qira,” ai mburret, duke renditur një listë qiramarrësish, përfshirë shitësit e veshjeve H&M dhe Zara plus restorantin e parë sushi të Shqipërisë dhe disa nga bizneset e tij, përfshirë një dyqan veshjesh, një dyqan lodrash dhe një zinxhir elektronikësh. “Njerëzit duan të mund të prekin produktet. Ne kemi çdo biznes të prekshëm në Shqipëri.”
I veshur me një xhaketë blu të errët mbi një polo të zezë Lacoste, Mane mund të kalonte si një nga blerësit që shëtisin të hënën në mëngjes. Por 57-vjeçari është miliarderi i parë—dhe i vetëm—i Shqipërisë, njeriu më i pasur në këtë vend të vogël mesdhetar prej vetëm 2.8 milionë banorësh. Falë investimeve të tij në tregti, pasuri të patundshme dhe banka, ai ka ndërtuar një pasuri prej 1.4 miliardë dollarësh, sipas vlerësimeve të Forbes, duke i fituar një vend në listën e Miliarderëve të Botës 2025 të Forbes. Nuk është diçka që ai e kishte pritur ndonjëherë si një refugjat 23-vjeçar që ikte nga regjimi komunist i Shqipërisë në vitin 1991. “Kurrë nuk mendova se kjo ishte e mundur. Ëndrra ime ishte të kisha shtëpinë time ose të kisha një makinë,” thotë ai.
Tani, konglomerati i tij BALFIN Group operon në 10 vende dhe regjistroi një fitim neto prej 120 milionë dollarësh mbi shitje prej 880 milionë dollarësh në 2024, 31% dhe 14% më shumë nga 2023, përkatësisht. Rreth 62% e të ardhurave vijnë nga tregtia me pakicë, të ndjekura nga pasuritë e patundshme me 20%, bankingu me 9% dhe logjistika dhe menaxhimi i aseteve që përbëjnë pjesën tjetër. Mane i zotëron të gjitha, por ai ka sjellë partnerë në qendrat tregtare, zinxhirët e shitjes me pakicë dhe projektet e zhvillimit të pasurive të patundshme.
Shenjat e tij janë të dukshme në gjithë kryeqytetin e Shqipërisë, ku ai ka jetuar që kur u kthye në vendin e tij në 2005. Ai zotëron Tirana Bank, bankën e pestë më të madhe të Shqipërisë; zinxhiri i tij i elektronikës Neptun është më i madhi në vend; dhe ai zotëronte zinxhirin më të madh të supermarketeve derisa e shiti për 48 milionë dollarë në mars. Duke udhëtuar nëpër qytet me SUV-në e tij Mercedes-Maybach të zezë, ai i drejton shoferit të tij Rolling Hills, një kompleks banimi luksoz që ai ndërtoi ku gjithashtu zotëron një vilë prej 33,000 këmbësh katrore.
“E bleva tokën në vitin 2008, ishte shumë e lirë atëherë,” thotë ai, duke parë një hapësirë prej 153 vilash në stil neoklasik me pamje nga malet përreth të Skënderbeut. Vlerat e tokës në zonë janë rritur më shumë se dhjetëfish gjatë asaj kohe, dhe Mane ka vazhduar ndërtimin. Ngjitur është një zhvillim tjetër në pronësi të Balfin, Collina Verde, dhe Mane ka një tjetër në ndërtim pranë një liqeni artificial që pritet të kushtojë 240 milionë dollarë dhe do të përfundojë në 2028.
“Askush, madje as babai im, nuk besonte se do të funksiononte.”
— Samir Mane
Pasuria e Mane nuk ndalet në kufijtë e Shqipërisë. Ai zotëron dyqane me pakicë në Bosnje dhe Hercegovinë, Kosovë, Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut, përfshirë Skopje East Gate, qendrën tregtare më të madhe në Maqedoninë e Veriut. Përtej Ballkanit perëndimor, ai ka filluar gjithashtu të investojë në ndërtesa apartamentesh dhe zyra në Austri dhe Kanada plus Nju Jork dhe Nju Xhersi.

Mane lindi në vitin 1967 në qytetin jugor shqiptar të Korçës gjatë sundimit të Enver Hoxhës, diktatorit komunist që sundoi vendin për dekada. Udhëtimet brenda vendit ishin shumë të kufizuara, dhe Mane rrallë largohej nga qyteti i tij i lindjes deri sa shkoi në universitet në Tiranë në moshën 18 vjeç, ku studioi gjeologji.
“Unë nuk zgjodha gjeologjinë. Ishte Partia Komuniste që vendoste çfarë studioje,” kujton ai. Gjatë viteve të kolegjit, Mane blinte mish për të bërë qofte dhe i shiste ato tek studentët për të fituar pak para shtesë—derisa, pas gjashtë muajsh nga kjo punë anësore, autoritetet e ndaluan. Në vitin 1991, ndërsa ishte ende student, ai vendosi të ikte nga vendi për të kërkuar një jetë më të mirë. Ai mori një vizë austriake nga një agjenci udhëtimi dhe bëri një udhëtim me autobus 36-orësh, pa ndalesë, drejt Vjenës, ku u regjistrua si refugjat. (Më vonë mësoi se viza e lëshuar nga agjencia ishte false, por askush nuk e ndaloi.)
Ai kaloi më shumë se gjashtë muaj në një kamp refugjatësh, duke mësuar gjermanisht vetë, derisa u bë mjaft i mirë për të aplikuar në Universitetin Teknik të Vjenës për të vazhduar degën e gjeologjisë. Në vitin 1992, regjimi komunist i Shqipërisë u rrëzua. “Shqipëria u hap pak dhe njerëzit po vinin në Vjenë për të blerë elektronikë. Kështu që pashë një mundësi,” thotë ai.
Ai braktisi universitetin në 1993 dhe filloi të përkthente për disa eksportues përpara se të hynte vetë në biznes. Po atë vit ai ngriti një biznes të quajtur Alba-Trade, i cili blinte videorekorderë, radio, televizorë dhe pajisje shtëpiake në Austri dhe i dërgonte në Shqipëri. Ai i ngarkonte kamionët vetë dhe më pas bënte udhëtimin rrugor dy-ditor nga Vjena në Tiranë, duke fjetur në kamion për të kursyer para dhe për të mbrojtur mallrat. Ai gjente një vend në Tiranë, parkonte kamionin dhe klientët thjesht shfaqeshin. “Ne i shitëm të gjitha [mallrat] në kamion brenda tre orësh,” thotë ai. “Por në Austri, pashë që ishte e mundur të shisje produkte në një mënyrë të rregullt, nëpër dyqane.”
Për të kuptuar biznesin, Mane lexoi libra jo vetëm nga Jack Welch por edhe nga themeluesi i Walmart-it Sam Walton. “Njëri më mësoi si të drejtoja biznesin e shitjes me pakicë, dhe tjetri më mësoi si të drejtoja një korporatë,” thotë ai.
Hyrja në Neptun dhe zgjerimi në rajon
Ai hapi dyqanin e parë Neptun që shiste TV dhe pajisje shtëpiake në Tiranë në vitin 1996. Dy vjet më vonë ai u zgjerua në Maqedoninë e Veriut dhe pastaj në Kosovë, Serbi dhe Mal të Zi, duke u bërë një nga të parët që hynë në ato tregje ndërsa shtetet e reja po dilnin nga shpërbërja e Jugosllavisë në fillim të viteve 1990.
“Është vizionar për të pasur konceptin e duhur në kohën e duhur. Ai identifikoi nevojën për pajisje shtëpiake në Ballkanin Perëndimor kur ne nuk kishim lavatriçe,” thotë Edlira Muka, CEO e BALFIN. Suksesi i Mane pasqyroi gjithashtu bum-in ekonomik në ato vende ndërsa kalonin në kapitalizëm: “Ai përfaqëson një nga konglomeratet më të mëdha në Shqipëri dhe është një shenjë e rritjes ekonomike dhe ndryshimit që vendi ka parë,” shton Martin Mata, bashkë-CEO i Fondit Shqiptaro-Amerikan të Ndërmarrjeve (AAEF), një fond investimi jofitimprurës i themeluar në 1995 për të ndihmuar tranzicionin e Shqipërisë në një ekonomi tregu.
Në fillim të viteve 2000, Mane kishte ndërtuar një perandori elektronikash konsumi në gjithë Ballkanin Perëndimor, me 19 dyqane dhe 50 milionë dollarë të ardhura, duke siguruar shumicën e mallrave nga Azia. Por duke parë suksesin e markave perëndimore dhe qendrave tregtare në Evropën Lindore post-komuniste, ai mendoi se mund të bënte të njëjtën gjë në Shqipëri. Në vitin 2005, ai zhvendosi familjen e tij nga Vjena në Tiranë për të nisur qendrën e parë tregtare të vendit në periferi të kryeqytetit.
Për ta ankoruar qendrën tregtare, ai kishte nevojë për një supermarket. Kështu që Mane udhëtoi nëpër Evropë duke takuar drejtuesit e zinxhirëve të supermarketeve për t’i bindur të hapnin dyqane në Shqipëri. “Ata thanë, ‘Zoti Mane, ne i shohim shifrat e PBB-së. Askush nuk po vjen,’” kujton ai. (PBB-ja e Shqipërisë atëherë ishte vetëm 8 miliardë dollarë, krahasuar me 24 miliardë dollarë tani.) “Kështu që vendosa të hap një zinxhir supermarketesh vetë. Punësova një francez nga Carrefour dhe ndërtova supermarketin e parë modern në Shqipëri.”
Ishte një lëvizje ambicioze. Në atë kohë, më shumë se 30% e ekonomisë së Shqipërisë ishte informale, duke punuar në industri të parregulluara që nuk paguanin taksa. Mane kishte nevojë të bindte turma konsumatorësh që të kalonin në kapitalizëm në stil perëndimor dhe të shpenzonin për mallra në një qendër tregtare në vend të tregjeve të lagjes.
“Nobody, not even my father, believed it would work,” thotë Mane. “Ata thanë, ‘Pse duhet dikush të ngasë dy orë për të blerë domate?’” Në fillim, Mane u përball me vështirësi për të gjetur investitorë, dhe madje edhe fondet që më vonë e mbështetën atë ishin skeptike ndaj planeve të tij në atë kohë. “Nuk ishim të bindur,” thotë Aleksandër Sarapuli, bashkë-CEO i AADF.

Mane më në fund bindi Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, një bankë zhvillimi me bazë në Londër, të investonte 15 milionë dollarë në borxh dhe financim kapitali për supermarketin e tij. Në tetor 2005, ai hapi Qendrën Tregtare Univers (Univers Shopping Mall në anglisht) në Tiranë, me një dyqan elektronikësh Neptun dhe postën e parë të zinxhirit të tij Euromax të supermarketeve. Rrugët ishin të mbushura me makina ditën e hapjes dhe Mane hyri vetë e drejtoi trafikun në parkingun e vogël. “Për të gjithë skeptikët, kishim mijëra njerëz që prisnin në autostradë,” shton Steven Grunerud, shefi kanadez i financave të BALFIN, të cilin Mane e punësoi në 2007 nga banka austriake Raiffeisen për ta profesionalizuar biznesin e tij.
Kur Mane më vonë vendosi të hapte edhe më të madhin Tirana East Gate mall, ai tashmë e kishte provuar konceptin e tij dhe kishte fituar më shumë investitorë se më parë. “Ai nuk pretendoi se dinte si të drejtohej një qendër tregtare, por mori ekspertizë, ndoqi modelin dhe dëgjoi njerëzit që e dinin si të bëhej,” thotë Mata i AADF, i cili vlerëson se fondi trefishoi investimin e tij kur shiti pjesën e aksioneve të qendrës tregtare mbrapsht tek Mane në mars.
Mane ndërtoi mbi atë sukses duke marrë një rol gjithnjë e më të madh në ekonominë e Shqipërisë. Shumë prej investimeve kanë dhënë rezultat: ai bleu Tirana Bank në 2019 dhe 2020 nga kreditori grek i vështirësuar Piraeus Bank për 64 milionë dollarë, dhe banka, me 1.7 miliardë dollarë asete, tani vlerësohet rreth 155 milionë dollarë. Ndërmarrje të tjera nuk kanë qenë aq të suksesshme. Mane bleu rrjetin televiziv financiar me bazë në Tiranë, Scan TV, në vitin 2022 por e shiti një vit më vonë me një humbje afërsisht 2.2 milionë dollarëshe.
Pasuria e tij gjithashtu ka sjellë më shumë vëmendje. Në tetor, Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit (SPAK) arrestoi ish-presidentin shqiptar Ilir Meta për akuza të supozuara korrupsioni. Mane—i cili nuk është akuzuar për asnjë krim—thuhet se është përmendur në dokumente si dikush që kishte ofruar Metës dhe gruas së tij të atëhershme Monika Kryemadhi, një anëtare parlamenti, një vilë në kompleksin Rolling Hills me vlerë pak nën 1 milion dollarë (Meta ka apeluar arrestimin e tij dhe Kryemadhi i ka mohuar akuzat.)
“Nëse je një biznesmen i shquar në Shqipëri, ti ke një lidhje shumë të fortë me politikën. Nuk është surprizë që Mane kishte këtë lidhje me Metën,” thotë Afrim Krasniqi, profesor i shkencave politike në Universitetin e Tiranës.
Mane i mohon kategorikisht akuzat, duke i quajtur ato “të pabazuara dhe të provuara si të rreme nga autoritetet shqiptare” dhe thotë se ai kurrë nuk ka pasur marrëdhënie të ngushta personale me Metën. “Unë kurrë në jetën time nuk jam hetuar, akuzuar ose ndjekur penalisht, as për këtë çështje, as për ndonjë tjetër,” shton ai.
Në botën e ashpër të ekonomisë shqiptare, Mane krenohet se nuk ka hyrë në arenën politike dhe nuk ka përfituar nga privatizimi i ndërmarrjeve shtetërore në vitet 1990. “Unë kurrë nuk kam qenë në politikë dhe nuk është aspak qëllimi im,” thotë ai. “Kurrë nuk kam marrë pjesë në asnjë privatizim. Në vendet ish-komuniste, nëse je i pasur, njerëzit të konsiderojnë si oligark. Por unë ndërtova pasurinë time në Austri dhe u ktheva.”
Mane tani po kërkon të zgjerohet edhe më tej në Evropën Lindore. Ai po planifikon një francizë të re të Jumbo, një zinxhiri lodrash grek, në Moldavi. Dhe po shton marka të tjera në perandorinë e tij, duke nënshkruar një marrëveshje me zinxhirin danez të dyqaneve Flying Tiger Copenhagen me plane për të hapur 50 dyqane në katër vitet e ardhshme.
Por ai ende sheh premtime në vendin e tij, me turizmin ndërkombëtar si një ndryshues të mundshëm loje për ekonominë shqiptare. Ai zotëron Green Coast, një zhvillim luksoz në Detin Adriatik që pritet të përfshijë hotele nga marka ndërkombëtare përfshirë Accor, Grand Melia dhe Hyatt plus 2,600 vila dhe apartamente. Faza e parë e projektit, që pritet të kushtojë gjithsej 900 milionë dollarë për t’u ndërtuar, u hap në 2022 dhe Mane ka arkëtuar tashmë një fitim afër 150 milionë dollarësh nga shitjet e pasurive.
“Është një projekt i mrekullueshëm, do të bëjmë shumë, shumë mirë aty,” thotë Mane. Por ai nuk është i vetmi që po hedh sytë mbi plazhet e paprekura mesdhetare të Shqipërisë, të cilat rivalizojnë ato të Kroacisë fqinje—pa turmat. Miliarderi i pasurive të patundshme nga Dubai Mohamed Alabbar po zhvillon një resort luksoz prej 2.5 miliardë dollarësh dhe një marinë superjahtesh në veri, ndërsa dhëndri i Donald Trump, Jared Kushner, dhe firma e tij private e kapitalit Affinity Partners po planifikojnë një zhvillim luksoz prej 1.5 miliardë dollarësh në ishullin e Sazanit në jug.
Për Mane, sa më shumë investime në vendin e tij, aq më mirë. “Më pëlqejnë projektet, shpresoj që t’i bëjnë. Do të jetë e mrekullueshme për Shqipërinë,” shton ai. Më shumë vizitorë nga jashtë do të thotë më shumë klientë për dyqanet e tij dhe më shumë blerës potencialë të vilave të tij. “Tregtia me pakicë, pasuritë e patundshme dhe turizmi. Kjo është e ardhmja jonë.”

Shqiptarë të Kosovës kanë zgjedhur përsëri fundjavën për të shkuar në bregdet. 

Në Pikën e kalimit kufitar të Morinës ka fluks por jo radhë pasi kalohet pa kontroll për shkak të marrëveshjes ndërqeveritare për sezonin turistik për kalimin pa kontroll, por radhë është krijuar edhe këtë fundjavë në pagesën te Trau i Kalimashit duke krijuar radhë kilometrike siç edhe shihet nga pamjet të marra mëngjesin e sotëm.

Sipas të dhënave nga PKK Morinit, në 24 orët e fundit kanë kaluar më shumë se 20 mijë shtetas, ndërsa vetëm në orët e para të mëngjesit të sotëm kanë kaluar më shumë se 4 mijë shtetas.

Gjykata e Fierit ka vendosur masën e sigurisë “arrest me burg” për  të riun Xhesion Toromëni.

Ai akuzohet se vrau me thikë bashkëfshatarin e tij, Besmir Kumria, pas një konflikti të lindur për një kanal uji në fshat.

Prokuroria e Fierit paraqiti në seancë provat dhe kërkoi masën më të rëndë të sigurisë, ndërsa gjykata pranoi kërkesën duke lënë në qeli autorin e dyshuar të krimit.