Rasti i kryebashkiakes së Roskovecit, Majlinda Bufi, është shndërruar në një provë të vështirë për mënyrën se si kuptohet dhe zbatohet drejtësia penale në Shqipëri. Jo vetëm për atë që akuzohet se ka bërë një zyrtare e zgjedhur, por edhe për atë që nuk po hetohet.
SPAK ka ngritur akuzën për ushtrim presioni ndaj një zgjedhësi, me qëllim pengimin e të drejtës së votës. Një akuzë serioze, sepse vota është themeli i demokracisë dhe çdo përpjekje për ta cenuar përbën rrezik institucional. Por ky rast ka një element që nuk mund të anashkalohet: zgjedhësi i pretenduar si i kërcënuar ka shkuar dhe ka votuar.
Ligjërisht, kjo nuk e rrëzon automatikisht akuzën. Presioni, nëse provohet, mbetet vepër penale edhe kur nuk prodhon efekt. Por politikisht dhe moralisht, fakti që qytetari nuk u bind, e zhvesh çështjen nga dramatizimi që i është veshur. Në këtë pikë, drejtësia duket se po ndëshkon tentativën, jo pasojën.
Por dilema më e madhe nuk qëndron këtu.
Nga vetë aktet hetimore rezulton se i njëjti zgjedhës ka kryer ndërtim pa leje, një vepër penale e parashikuar qartë në Kodin Penal. Ky fakt është pranuar, dokumentuar dhe përdorur si element presioni. Megjithatë, për këtë shkelje nuk rezulton asnjë masë penale apo administrative konkrete.
Këtu lind pyetja thelbësore:
A është ndërtimi pa leje vepër penale apo mjet presioni selektiv?
Nëse është vepër penale, atëherë pse autori nuk procedohet?
Nëse nuk është, atëherë pse përdoret si kërcënim?
Drejtësia nuk mund të funksionojë me standarde të dyfishta. Nuk mund të ndëshkosh zyrtarin për përdorim presioni dhe, në të njëjtën kohë, të mbyllësh sytë ndaj shkeljes që shërben si bazë e atij presioni. Në këtë rast, sistemi duket se po prodhon një viktimë funksionale, të cilës i falet një shkelje penale për të mbajtur gjallë një proces tjetër.
Kjo nuk është drejtësi e plotë. Është drejtësi e pjesshme.
Një shtet ligjor nuk zgjedh cilat shkelje i ndëshkon dhe cilat i toleron sipas nevojës së një dosjeje. Barazia para ligjit nuk është slogan, por detyrim. Kur ajo thyhet, edhe vendimet më të drejta ligjërisht, duken të padrejta në sytë e publikut.
Rasti Majlinda Bufi nuk është thjesht një çështje penale. Është një pasqyrë e asaj se sa e barabartë është drejtësia kur përballet me pushtetin dhe qytetarin njëkohësisht. Dhe për momentin, pasqyra nuk jep një reflektim të qartë.
