Tregjet globale të energjisë po përballen me një nga periudhat më të paqëndrueshme të dekadave të fundit, ndërsa konflikti mes SHBA-Izraelit dhe Iranit vazhdon të përshkallëzohet. Në këtë situatë, Irani ka paralajmëruar se çmimi i naftës mund të arrijë deri në 200 dollarë për fuçi, një skenar që do të kishte pasoja të mëdha për ekonominë botërore.
Kërcënimi është artikuluar nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), i cili ka lënë të kuptohet se Teherani mund të përdorë ndikimin e tij në Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të energjisë në botë.
Sipas mediave shtetërore iraniane, një zëdhënës i IRGC-së paralajmëroi se nëse vazhdojnë sulmet ndaj Iranit, tregjet duhet të përgatiten për një rritje të fortë të çmimeve të naftës, madje deri në 200 dollarë për fuçi. Deklarata të ngjashme janë përsëritur edhe nga zyrtarë të tjerë ushtarakë iranianë.
Strategjia e Teheranit, sipas analistëve të energjisë, synon të ndërkombëtarizojë koston e konfliktit, duke ushtruar presion mbi ekonomitë globale përmes tregut të energjisë. Një ndërprerje serioze e trafikut në Ngushticën e Hormuzit mund të ndikojë drejtpërdrejt në furnizimin global, pasi përmes këtij korridori kalon rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.
Në ditët e fundit janë raportuar edhe incidente me anije tregtare në rajon, përfshirë mjete detare që lundrojnë nën flamuj të vendeve neutrale, çka ka rritur tensionet dhe pasigurinë në tregjet e transportit detar.
Historikisht, çmimet e naftës kanë arritur nivele shumë të larta gjatë krizave gjeopolitike. Rekordi nominal u shënua në vitin 2008, kur nafta arriti rreth 147 dollarë për fuçi, që në vlerat aktuale të inflacionit do të barazohej me mbi 200 dollarë.
Aktualisht, nafta Brent tregtohet pak mbi 100 dollarë për fuçi, një rritje e fortë krahasuar me rreth 60 dollarë që ishte para nisjes së konfliktit në fund të shkurtit.
Për të stabilizuar tregun, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka koordinuar një çlirim të madh të rezervave strategjike, por tensionet në rajon dhe sulmet ndaj anijeve cisternë kanë mbajtur tregun në një gjendje të lartë pasigurie.
Sipas një analize të Oxford Economics, nëse çmimi i naftës arrin rreth 140 dollarë për fuçi, ekonomia globale mund të përballet me një recesion të lehtë, duke ulur rritjen ekonomike botërore dhe duke shtyrë disa ekonomi të mëdha drejt tkurrjes.
Nëse situata në Ngushticën e Hormuzit përkeqësohet më tej, paralajmërimi për naftë 200 dollarë për fuçi mund të kalojë nga një kërcënim politik në një skenar gjithnjë e më realist për tregjet ndërkombëtare të energjisë.
